معماری

تاریخچه اولین ساختمانهای بلندروزگار باستانی بر می گردد. سازهای ساخته شده با دیوارهای باربر به ارتفاع 15 طبقه قبلا در شهرهای رومیان مورد استفاده بود. شهرها ی ممالک غربی در قرن 19 به سرعت توسعه پیدا کرد و تراکم شدید جمعیت باعث شد ساختمانهای بلند که با سقوط امپراطوری روم ناپدید شده بود دوباره احیاء گردد. استفاده از دیوارهای باربر ساخته شده ازمصالح بنایی درسازه هامجدد رایج گردید. ولی اشکال اینسازه ها این است که با افزایش ارتفاع بر ضخامت دیوار ( یعنی وزن ساختمان ) بایداضافه شود تا مستقیما جوابگوی طبیعت جریان نیروی وزن باشد.

محدودیت این نوعسازةها با ساختن ساختمان 16 طبقه مونادنوک در سال 1891 در شیکاگو که ضخامت لازمدیوارهای طبقه پائین آن از 6 فوت تجاوز می کرد آشکار گشت.

از زمانیکه قاب آهنی و بعدافولادی موجب رسیدن به ارتفاعات بلندتر و بازشدگی های (مانند پنجره و غیره ) بیشتر و بزرگترگردید استفاده از سیستم های قابی سبک وزن راه حل طبیعی به نظر می رسید. تکاملاسکلتفولادی متجاوز از 100 سال طول کشید. نه تنهاآهنمی بایست به عنوان مصالحساختمانی به رسمیت شناخته شود، روشهای تولید نیز می بایست توسعه و تکامل پیدا میکرد.

به منظور ایجاد بهترین شکل برای اعضاء سازه و سوار کردن آنها و همچنینتوسعه روشهای دقیق برای جزئیات ساختمانی لازم بود که در رفتار ماده جدید تحقیقگردد.

مهندس قرن نوزدهم معمار را وارد کرد تا توانایی عنصر قاب را تشخیصدهد. او استفاده از قاب را درپلها،کارخانه ها، انبارها، و نمایشگاه ها رواجداد. نفوذ این امر را می توان در گذشته حتی در سال 1801 در یک کارخانه نخ ریسی هفتطبقه ساخته شده از قاب های آهنی درمنچسترمشاهده کرد که در آن ستونها و تیرهایآهنی به عنوان اسکلت داخلی ساختمان به کار رفتند . در این ساختمان تیرهایI شکل،احتمالا برای اولین بار به کار برده شد. طراح ساختمان بر اساس مهندسی خود به موثربودن این شکل برای تحمل خمش پی برد. این کارخانه در واقع پایه پیشرفت قاب فولادی راگذاشت که سرانجام درشیکاگودر حدود سال 1890 ظاهر گردید.

قصرکریستال که برای نمایشگاه بین المللی 1851 لندن ساخته شد اولین قاب آهنی مستقل راآشکارساخت. استخوان بندی چوب و آهن و صفحات شیشه با دیوارهای وزنی حجیم که اساساستانداردهای معماری در آن زمان بود به رقابت برخاست. این ساختمان نشان دهنده اولینروش تولید انبوه در مقیاس بزرگ می باشد. تقسیم بندی فضای ساختمان بر مبنای بزرگترینورق شیشه استاندارد موجود انجام گرفت و روش اجرای ساختمان به صورت جزئی از طرح آندر آمد.

برج فانوس دریایی در بلک هاربور واقع در ایالت لانگ آیلند که درسال 1843 بنا گردید اولینسازةقابی ساختة شده از آهن نرم (آهن خمیری) در ایالات متحده آمریکا می باشد . در حدود 10 سال بعد اسکلت داخلی همراه بادیوارهای باربر نمایی ساخته شده از مصالح بنایی در چندین ساختمان به کار رفت. قابداخلی شامل ستونهای چدنی بود که تیرهای ساخته شده از آهن نرم را نگهداری می کرد.

قبل از اینکه ساختمانهای بلند قادر باشند به توانایی جدید قاب فلزی پاسخدهند، وسائل حمل و نقل قائم می بایست توسعه پیدا می کرد. اولینآسانسوردر 1851 درهتلیواقع در خیابان پنجمنیویورکبه کار رفت. این سیستم راه آهن قائمدر 1866 به صورت معلق اصلاح شد، ولی امکانات آسانسور در ساختمانهای بلند برای اولینبار در ساختمان شرکت بیمه اکویتبل لایف در نیویورک در 1870 جامه عمل پوشید. ویلیامجنی سیستم های قابی را با ساختمان 11 طبقه شرکت بیمه خانه خود در شیکاگو در 1883پیشرفت داد. اولین نمونه ساختمان بلند بود که تماما بااسکلتفلزی نگهداری می شد، درصورتیکهدیوارهای نمای ساخته شده از مصالح بنایی فقط خودشان را تحمل می کردند.ساختمان جنیهمچنین اولین ساختمانی بود که در قسمت بالای آن تیرهایفولادیبه کاررفته بود. در 1889 ساختمان دوم جنی، ساختمان لایتر، اولین ساختمان با اسکلت واقعیگردید که در آن هیچ دیوار برخود متکی به کار نرفته بود.

در ساختمان دومراندمک نالی(شیکاگو، 1889)،ساختمان و طبقه ای که بوسیله برن هام و روت ساخته شده،برای اولین بار قالب تمام فولادی به کار رفت. همین معمارها ایده دیوار برشی قائم رادر ساختمان 20 طبقه ماسنیک تمیل(شیکاگو، 1891) رواج دادند. در چنان ارتفاعی،نیروهایناشی از باد به صورت یکی از ملاحظات مهم طرح در آمد. برای افزایش سختی جانبی اسکلتفولادی،معمار ها مهار بندی های قطری را در قالب نما وارد کرده وبدین ترتیب اساس خرپای قائم یا دیوار برشی را بوجود آوردند.

پیشرفت در روشهای طرح اسکلتفولادی موجب رشد مداوم ارتفاع ساختمانها گردید. در سال 1905 ساختمان 50 طبقه برجمتر و پولتین و به دنبال آن در 1931 ساختمان 102 طبقه امپایراستیت در نیویورک ساختهشد. اصلاحات بعدی روی توسعه طرح های جدید برای قاب ها،بهبود کیفیت مصالح،و روشهایاجرائی بهتر متمرکز گردیده است تا روی افزایش قابل توجه ارتفاع.

خانه میلا (1905 تا1907) حجمی از خطوط منحنی است كه هم در نمای اصلی وهم در نقشه كف وفضاهای داخلی حركتی متوازن دارد. در این خانه نیز انگاره های موج وسنگ خارابه ذهن می آید . نام این ساختمان لاپدررابه معنای معدن سنگ است.

سازه های بتنی خانه های باتلو ومیلا ، اجرای پیچ وخم تیغه های داخلی را آسان كرده وبه پلان آزاد نزدیك است. معماری داخلی این دوخانه به همان سبك معماری بیرونی وبراساس ماهیت فیزیكی مصالح طراحی شده اند.

این مجموعه آپارتمانی با دوحیاط داخلی ،مانند مجسمه متحركی مدام در حال حركت است . در این جا هم گائودی مانند سایر بنا هایش از تمام امكانات سیمان وبتن آرمه استفاده كرده است. فرمهای بیضی شكل او طلیعه طرح های هنرمندان معروف قرن بیستم مانند كالدر، میرو، ماتیس وهنری مور هستند. ریخته گر یهای ایوانها یاد آور گیاهان جنگل های مناطق حاره اند و می توان گفت به تزیینات فلزی سالیوان برتری دارند . گائودی به تمام نرده ها ، چراغها ، لوازم داخلی وحتی دستگیره های در توجه كرده . اودر اینجا هم همچون كارهای دیگرش ،یك ارگانیسم زنده ویك اثر بدیع در خورمردم زنده وفعال كاتالان به وجود آورده است.

در گوشه وكنار این خانه ها با فضاهایی آشنایی شبیه شبستان زمستانی مسجد جامع اصفهان یا زیر پل خواجو وفضاهای زیر بادگیر وبام آن یادآور بام خانه بروجردیها دركاشان است. و ... مواجه می شوم. تاثیرمعماری آفریقای شمالی در كاشی كاریها كاملا آشكار است.

نابغه 74سله كاتالان در هفتم ژوئن1926در یك حادثه اتوموبیل به شدت مجروح شد وسه روز بعد دربیمارستان در گذشت،پس از تصادف هویت اورا یكی از روحانیون ساگرافامیلیاتایید كرد وپس از مرگ نیز در همان كلیسا به خاك سپرده شد.

سبك منحسر به فرد وغیر قابل تقلید گائودی ،هرچند پاسخگوی نیاز زمانه برای تولید انبوه مسكن جمعیت شهر نشینی شده ورو به تزاید نبود ، ولی این امر از ارزش كار بی نظیر اوكم نمی كند . دقت وسواس در اجرا، ایده ناب وخیال انگیز، جزییات اجرایی دقیق وبا دقت كمتر از میلی متر،هماهنگی بین نقش ها وحجمها ورنگها ،توجه به كوچك ترین جزییات در، پنجره ،كفسازی ، كلید وپریز ، پنجره ،كفسازی ، كلید وپریز ،نرده ودستگیره، قرنیز ، نوع ورنگ ملات ، كاشی وسرامیك وسنگ وچوب ،در كنار هم،از ویژگی های آثار این معمار بزرگ است. بارسلون را به درستی شهر گائمدی نام نهاده اند.

در این طراحی موارد زیر باید مورد توجه قرار بگیره:

1.شناخت روابط اجرای طرح در مقیاس شهری سایت و واحدهای همسایگی در طراحی معماری

2.طراحی مجموعه مسکونی بلند مرتبه و یا مجتمع های مسکونی

3.طراحی و مکان یابی عملکردهای مختلف پروزه در بستر طرح و طراحی منظر

4.طراحی واحد های مسکونی با تقسیم بندی های مختلف

5.توجه به مسائل سازه و تاسیسات در ساختمان

6.توجه به مسائل نورگیری فضاها،سایه اندازی و اشرافیت

7.توجه به مسائل آتشنشانی در ساختمان های مسکونی بلند مرتبه

8.شناخت تجارب روز داخلی و خارجی معماری در موضوع طراحی

9.توجه به تامین پارکینگ واحدهای مسکونی بر اساس طرح تفضیلی منظقه

10.توجه به ضوابط طراحی برای معلولین

11.توجه به بخش معماری آیین نامه 2800

12.تامین نیازهای اصلی مجموعه های مسکونی شامل تامین فضاهای ورودی و لابی و پارکینگ و فضای ارتباط با ساکنین و فضاهای ورزشی و خدماتی.

حدود برنامه فیزیکی

(این بخش معمولا توسط اساتید و کارفرما یه نمه متغیره)

ابعاد زمین معمولا بالای 10000 متر مربع میباشد

سطح اشغال چیزی حدود 10%تا 30% و تراکم حداکثر 200%

طراحی واحد ها باید متنوع باشه از مساحتهای 80 متری تا 200 متری و بعضا بیشتر از 200

فضاهای طرح

1.واحدهای مسکونی متنوع تا 80 واحد مسکونی

2.به طور تقریبی :

40% واحدها 3 خوابه 50% 2خوابه و 10 % 4 خوابه

3.فضاهای ورودی به هر بلوک و سرسرهای تقسیم فضای محدود

4.واحد سرایداری و نگهبانی

5.پارکینگ ساکنین و مهمانان

6.تاسیسات گرمایشی و سرمایشی

7.فضاهای ورزشی

8.فضای بازی کودکان

9.سالن اجتماعات

10.استخر و فضاهای خدماتی

منابع و ماخذی که در این طراحی بهمون کمک میکنه:

-کتاب ملاک عمل شهری

-نشریه شماره 246 سازمان مدیریت،ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی و حرکتی

-مبحث سوم مقررات ملی ساختمان حفاظت ساختمان در مقابل حریق

-نشریه 236 مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن (راهنمای طراحی ساختمانهای بلند مرتبه)

-آئین نامه 2800

خب همونطوری که همتون میدونید یکی از کارایی که باید قبل از شروع به طراحی انجام بدیم و خیلی هم مهمه مشاهده و بررسی نمونه های موجوده

نمونه های مجتمع های مسکونی که ساخته شده، بررسی ایده هاشون تجزیه پلان و نماشون و...

اینا خیلی خیلی در روند طراحیمون بهمون کمک میکنه البته مثل همیشه این نکته رو فراموش نکنیم که هدف ما مطالعه ی نمونه های موجوده نه تقلید ازشون!!

من اینجا چند تا از نمونه ها رو معرفی میکنم و توضیح زیادی نمیدم فقط در حد معرفی اگه فرصت شه برا هرکدومشون تو بخش مربوطه تاپیک میزنم از دوستان هم میخوام نمونه هایی که سراغ دارن و معرفی کنن

در مورد اینایی که در ادامه بهش اشاره میکنم تو آرشیو مجلات معمار به راحتی میتونید مطالبشو پیدا کنید:

-مجتمع مسکونی نوارها و حیاطها در هلند

-مجتمع مسکونی درورشو در لهستان

-آپارتمان های شناور در چشم اندارباز،در هلند

-مجموعه آپارتمان های لنزداون در لندن

-مجتمع مسکونی روکو اثر تادوآندو

-شهرک مسکونی اکپاتان که اکثرا باهاش آشنائین

-مجتمع مسکونی زیتون در اصفهان(از بهترین نمونه های داخلی که توصیه میکنم حتما مطالعش کنید برای من روند طراحیش خیلی جالب بود)

و...

با سرچ کردن کلمات لاتینم عکسهای خوبی از مجتمع مسکونی های خارج از ایران میتونیم ببینیم

تراکم کم

تراکم 100% قطعه زمين 1500 : هر 5% کاهش سطح اشغال همکف 10% به تراکم اضافه مي شود. حداقل سطح اشغال همکف 20% حداکثر سطح اشغال خالص 45% بدون 20% مساحت راه پله قطعه زمين بيش از ده هزار مترمربع : تراکم 180% و 15% مساحت مختص معابر و سطح اشغال نسبت به ميزان باقيمانده مساحت کل محاسبه مي شود. ناخالص زيربناي يک واحد مسکوني 160 مترمربع و حداقل زيربناي ناخالص 110 متر مربع

تراکم متوسط:

تراکم 135% قطعه زمين هزار متر مربع: هر 5% کاهش سطح اشغال همکف 10% به تراکم اضافه مي شود. حداقل سطح اشغال 25% حداکثر سطح اشغال خالص 45% بدون 20% مساحت راه پله قطعه زمين بيش از هفت هزار متر: تراکم 180% و 12% مساحت مختص معابر و سطح اشغال همکف نسبت ميزان باقيمانده مساحت کل است. زيربناي ناخالص هر واحد 110 متر مربع و حداقل 75 متر مربع

تراکم زياد

تراکم 240% قطعه زمين 50 مترمربع: هر 5% کاهش سطح اشغال همکف10% افزايش تراکم. حداقل سطح اشغال 30% قطعه زمين بيش از 5000 مترمربع: 150% تراکم و 10% مساحت کل قطعه مختص معابر حداکثر سطح اشغال همکف 50% زيربناي متوسط ناخالص يک واحد مسکوني 60 مترمربع و حداقل 90 مترمربع تعيين مي شود.

حياط

عرض حيات خلوت 2 متر است و مساحت 12 مترمربع که جزء زيربنا محسوب نميشود. چنانچه عرض آن کمتر از دو متر يا مساحت کمتر از 12 متر مربع باشد. در طبقه اي که کف حياط خلوت در آن است جزء زيربنا محسوب مي شود. در واحدهاي آپارتماني بيش از 5 واحد اتاق ها (آشپزخانه، نهارخوري، نشيمن، و خواب) بايد بوسيله حداقل 12 مترمربع با حداقل عرض 2 مترنورگير داشته باشد. در ساختمانهاي بيش از 5 طبقه بايد اتاق ها بصورت مناسبي نور بگيرند. حداقل مساحت حياط خلوت هاي تأسيساتي و نورگير بايستي 4 متر مربع و سطح آن حياط جزء بنا محسوب مي شود. پنجره هاي مشرف به همسايه در حياط خلوت ها از کف طبقه اول به بعد از 7/1 نصف شود.

پله فرار و آسانسور

در ساختمانهاي داراي پيلوت و چهارطبقه روي پيلوت به آسانسور و پله فرار نياز نيست. در ساختمانهاي 5 طبقه چنانچه طبقه 4 و 5 بصورت دوبلکس باشد به آسانسور و پله فرار نياز نيست. در ساختمانهاي بيش از 5 طبقه پله فرار و آسانسور الزامي است.

پخي

ميزان پخي در گذرگاه هاي اصلي برابر يک دهم مجموع دو عرض گذرگاه متقاطع است. ميزان پخي در پلاکهاي مجاور گذرگاه هاي با عرض ده متر و کمتر به گذرگاه هاي بيش از ده متر ، دو متر است. محل تقاطع خيابان فرعي به اصلي ميزان پخي دو دهم عرض خيابان فرعي.

پيش آمدگي ساختماني در گذرها

پيش آمدگي از امتدادي که براي ساختمانها معين شد، حساب خواهد شد ولواينکه بنادر اين امتداد نباشد. طول پيشآمدگي هر ساختمان در هر طبقه از درصد زيربناي آن طبقه تبعيقف نمايد. اگر بلوک مجاور بصورت زمين يا ساخته شده 60% بيشتر احداث نموده باشد مي توان به اندازه ي 2+60% ساختمان (زيربنا) دانست و اگر پلاک مجاور کمتر از 60% بود مي توان بعد از 60% با زاويه 45 درجه تا دو متر اضافه احداث نمود. کارگذاردن در و پنجره که به طرف گذر باز و در موقع باز شدن از سطح نما تجاوز نمايد، ممنوع است. ريزش آب ناودان در پياده رو ممنوع است و بايد از زير سطح پياده رو عبور نمايد. نصب لوله بخاري به ديوار خارجي مشرف به گذر يا خروج

آن از ديوار ممنوع است. نصب پله جلوتر از امتداد ابنيه ممنوع است مگر در اثر تغيير تراز خيابان اين عمل الزامي باشد و با موافقت شهرداري. در خيابانهاي بيش از 8 متر تعداد پيش آمدگي 2/1 عرض پياده و حداکثر 20/1 متر است و ارتفاع کمتر از 3 متر نباشد. کنسول در ارتفاع 4/2 متر مانند پيلوت از کف پياده نبايد به ميزان 3/1 عرض پياده رو و حداکثر 60 متر بيشتر شود. پياده رو 6/1 عرض خيابان است. کنسول راه پله فقط مي تواند در ارتفاع 20/2 يا 40/2 از کف باشد و حداکثر 70 سانتي متر پيش آمدگي و عرض 3 متر کنسولهاي احداثي در خيابان جزو تراکم ساختماني نيست. تراس اگر از طرفين باز باشد نصف مساحت جزو سطح طبقات محسوب مي شود. تراس اگر از طرفين بسته باشد 3/2 مساحت آن جزء سطح طبقات است. تراس از کليه جهات بوسيله ديوار يا شيشه مسدود باشد کلاً جزء سطح زيربنا است.

رعايت محدوديت ارتفاع

ساختمانهاي در خيابانهاي با عرض 30 متر يا بيشتر تا 30 متر ارتفاع به رعايت محدوديت نياز ندارند. ارتفاع ساختمانهاي در خيابان با عرض کمتر از 30 متر نبايد از عرض خيابان تجاوز کند. در صورت تجاوز به همان ميزان بايد عقب نشيني کند.: ديد 45 درجه ارتفاع ساختمانها با دو يا چند بر با گذرهاي کمتر از 30 متر، در گذرگاه به ارتفاع پيلوت + دو طبقه مجاز است و از طبقه سوم بايد به اندازه 5/3 متر از گذرگاه عقب نشيني کند. طبق ضوابط طول گذرگاهي که افزايش يافته ارتفاع را افزايش دهد و در صورت تجاوز مجدد ارتفاع بيش از 32 متر بايد يازاي هر طبقه 4 متر عقب نشيني کند. اگر عرض خيابان بين 12 و 30 متر بود محدوديت ارتفاع ندارد. اگر عرض خيابان بين 7 و 12 متر بود بيش از 32 متر ارتفاع بازاي هر طبقه اضافه ارتفاع بايستي 4 متر عقب نشيني کند.

پارکينگ

تعداد پارکينگ مورد لزوم به تعداد 70 درصد تعداد واحدهاي مجاز خواهد بود. رمپ پارکينگ در فضاي باز ساختمان پيش بيني مي شود و جزء سطح زيربنا نيست. حداکثر ارتفاع پارکينگ 04/2 و حداقل ارتفاع ورودي آن 80/1 متر است. پارکينگ در زيرزمين بايد داراي دسترسي مستقيم به طبقات باشد. شيب رمپ 17% (حداکثر) جاي پارک هر اتومبيل هر اتومبيل 5/2*5 به انضمام فضاي مناسب جهت مسير حرکت به داخل و خارج (استاندارد) حداقل عرض رمپ جهت دسترسي پارکينگ مسکوني 5/2 متر و در تجاري 5/3 متر. در پارکينگ فاصله آکس تا آکس ستون ها در همکف يا زيرزمين حداقل 5/5 متر. به ازاي هر دو واحد مسکوني يک پارکينگ مورد

نياز است. در صورت گاراژي بودن پارکينگ به ميزان حداقل 16 مترمربع جهت پارکينگ و براي هر پلاک دو گاراژ لازم است. در آپارتمانهاي 4 واحدي دو پارکينگ لازم است (هر دو واحد يکي).

بازاي هر واحد اضافي يک پارکينگ مورد نياز است و مساحت هر پارکينگ حداقل 25 مترمربع.

ضوابط ساختماني مجتمع هاي مسکوني

1- سطح کل زيربناي مجموع واحدهاي مسکوني حداکثر معادل 120% نسبت به سطح زمين مجاز مي باشد. 2- سرانه زمين ناخالص به ازاي هر واحد مسکوني حداقل معادل 100 مترمربع مي باشد. 3- مساحت کوچکترين واحد مسکوني نبايد از 80 مترمربع کمتر باشد. 4- حداکثر سطح اشغال مجاز در همکف معادل 35% سطح کل زمين مي باشد. سطوح زيربناي نگهباني، گلخانه، دوش و رختکن و سرويس هاي بهداشتي و استخر و فضاي سرپوشيده تفريحي کودکان مسئول محدوده فوق نمي شود. 5- احداث محل پارک اتومبيل به تعداد معادل حداقل 75% نسبت به تعداد واحدهاي مسکوني الزامي است. 6- حداقل سطح خالص پارکينگ به ازاي هر اتومبيل 5/12 مترمربع مي باشد. 7- حداقل عرض معابر دسترسي به محل هاي پارک 5/5 متر رعايت گردد. 8-

مجموع سطوح تحت اشغال زيربناي ساختمانهاي مسکوني در همکف به اضافه سطح اشغال مسيرهاي اتومبيل رو و پارکينگ ها در شرايطي که پارکينگ ها در محوطه روباز پيش بيني مي شود نبايد از 60 درصد سطح کل زمين بيشتر باشد.

ضوابط و مقررات تراکم و بلندمرتبه سازي

شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در جلسه مورخ 24/10/69 به منظور بين به اهداف ـ استفاده بيشتر و بهتر از سطح زمين در شهرها براي امکان جمعيت ـ تامين فضاي باز و محيط زيست بهتر در هماهنگي با مصوبه به مورخ 1/7/69 شوراي اقتصاد در خصوص تقليل سطح زيربنا واحد مسکوني با تاکيد بر خط مشي هاي کلي ـ تشويق بلند مرتبه سازي ـ تطبيق الگوي تفکيک با مقتضيات بلند مرتبه سازي ـ استفاده از ظرفيتهاي با افزايش تراکم جمعيتي و ساختماني ـ انبوه سازي و بکارگيري روشهاي صنعتي در ساختمان سازي تصويب نمود که کميسيونهاي ماده 5 قانون تاسيس شوراي عالي شهرسازي و معماري موظفند طرح هاي تفضيلي و ضوابط و مقررات اجرايي انها در کليه شهرهايي که طبق سرشماري 1365 بيش از 200 هزار نفر جمعيت داشته اند با رعايت مواد زير اصلاح نمايند. 1- نظام شبکه ارتباطي بر اساس طرح جامعه حفظ گردد و چنانچه تغييرات اساسي با شهر تصويب آن به عهده ي شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران

خواهد بود. 2- تعيين مناطق مسكوني و مختلط مسکوني با تراکم بالاي بلند مرتبه سازي و حداقل 6 طبقه غير از زمين در اراضي ساخته نشده 3- تعيين مناطق مسکوني و مختلط مسکوني براي بلند مرتبه سازي تشويقي (حداقل 9 طبقه غير از زمين) در مناطق نوسازي محلات فرسوده و قديمي قطعات کوچک ساخته نشده براي استفاده از افزايش تراکم تشويقي لازم است قطعات کوچک در حد مساحت لازم براي بلند مرتبه سازي تجميع شوند. 4- تعيين مناطق مسکوني (1 يا 2 خانواده) با حداکثر ارتفاع 2 طبقه غير از زيرزمين. 5- تعيين حداکثر سطح اشغال در مناطق بلند مرتبه سازي 6- تعيين ضوابط تفکيک و تراکم ساختماني در مناطق بلندمرتبه سازي با رعايت حداقل 1000 مترمربع مساحت و مقررات تشويقي افزايش تراکم در مقابل افزايش سطح قطعات و کاهش سطح اشغال 7- تعيين ضوابط تفکيک و تراکم ساختماني در مناطق 1و2 خانواري 8- تعيين ضوابط مربوط به فاصله ساختمانها از معبر مجاور اضلاع زمين به منظور تأمين تهويه، نور و آفتاب کافي بر حسب شرايط اقليمي و جلوگيري از اشراف. 9- تعيين ضوابط حداقل عرض زمين و تناسب لازم بين عرض و عمق 10- تعيين ضوابط مربوط به پارکينگ ها 11- اجراي اين ضوابط و مقررات در شهرهائي که طبق سرشماري 1365 کمتر از 200هزار نفر جمعيت داشته اند اجباري نمي باشد. پيشنهادات مربوطه به اجراي اين مصوبه در شهرهاي مزبور پس از بررسي و پيشنهادات کميسيون ماده 5 که لازم است تا آخر خرداد 1370 به وزارت مسکن و شهرسازي ارسال گردد و در شورايعالي مورد تصميم را خواهد گرفت و تا آن زمان هرگونه تغييري در ضوابط تفکيک و تراکم سازي طرح هاي مصوب ممنوع است مگر با تصويب شورايعالي شهرسازي و معماري. 12- افزايش تذاکم متوسط جمعيتي شهر ناشي از افزايش تراکم ساختماني حداکثر تا ميزان 25% نسبت به طرح جامع تصويب شده بيشتر نباشد. 13- گزارش توجيهي افزايش تراکم موضوع بند 12 و مشتمل بر اثرات آن بر روي سرانه ها توزيع فضاهاي خدماتي و شبکه عبور و مرور و تاسيسات آب و برق که قبلاً در کميسيون ماده 5 با دعوت از نماينده وزارت نيرو و سازمانهاي برنامه و بودجه و محيط زيست زمورد بررسي قرار گرفته است براي تصويب به شورايعالي و شهرسازي و معماري ارسال گردد. 14- هرگونه تغييرات ديگري در ضوابط و مقررات تفکيک و تراکم ساختماني که منجر به افزايش تراکم جمعيتي شهر شود بدون تصويب شوراي عالي شهرسازي ممنوع است.

ضوابط و مقررات نماي شهري مصوبه مورخ 28/8/69

1- کليه سطوح نمايان ساختمانهاي واقع در محدوده و حريم شهرها و شهرکها که از داخل معابر قابل مشاهده است. اعم از نماي اصلي، جانبي، شهري محسوب شده لازم است با مصالح مرغوب

به طرز مناسب و زيبا و هماهنگ نماسازي شود. 2- صدور گواهي پايان کار ساختماني مشروط به انجام نماسازي نماهاي اصلي و جانبي است. 3- در کليه شهرهاي داراي طرح جامع و تفضيلي و هادي و شهرک سازي لازم است ظرف 6 ماه از اين تاريخ ضوابط و مشخصات نماسازي هماهنگ تهيه شده و به تصويب مراجع تصويب کننده طرح ها برسد. 4- اصول کلي ضوابط و مقررات نماي شهري ظرف 1 ماه مشترکاً توسط وزارتهاي مسکن و شهرسازي کشور تهيه و ابلاغ خواهد شد.

طراحی فضاهای عمومی واحدهای مسکونی

امروزه ابعاد فضاهای داخلی واحدهای مسکونی به‌طور کلی و بخصوص برای اقشار معینی از جامعه میل به کاهش کرده است. با کوچک شدن مسکن، بسیاری از نیازهای جاری زندگی، امکان تجلی در فضای محدود خصوصی واحد مسکونی را نمی‌یابند و طبیعی است که به بیرون از این فضا سرریز ‌شوند. همین‌جاست که فضای نیمه خصوصی، نیمه عمومی و عمومی اهمیت و کارکرد جدی خود رامی‌یابند. این‌ فضاها در مجموعه‌های مسکونی کوچک می‌باید از حداکثر امکانات برخوردار شوند. از آنجاییکه در اغلب موارد این امکانات وسعت منطقی مورد نیاز را نیافته، این فضا ها به‌طور جدی نیازمند تعریف مناسب خود می‌گردند. بدین منظور مقاله حاضر به تعریف مبانی و اصول طراحی فضاهای عمومی محیط مسکونی می‌پردازد.

فضاهای عمومی بخش‌هایی از محیط مصنوع‌اند که حجم مابین کالبد ساخته شده را اشغال می‌کنند و می‌توانند از عناصر طبیعی یا مصنوعی تشکیل شده و چشم انداز زیبا، جذاب و دلپذیری داشته باشند. این فضاها با جلب مردم به خود سبب ایجاد تعلق‌خاطر و سرزندگی محیط می‌شوند. فضاهای عمومی می توانند به نیازهای اساسی استفاده‌کنندگان خود پاسخ دهند و در ایجاد محیط مسکونی مطلوب نقش مهمی را ایفا کنند. ازآنجایی‌که اغلب در طراحی، بدون در نظر گرفتن گستره فعالیت‌های جمعی ساکنان، صرفاٌ به خلق احجام بدون توجه به نیاز کاربران پرداخته می‌شود، فضاهای باز عمومی خالی از فعالیت هستند و به پس‌ماندة بخش‌های ساخته شده تبدیل شده‌اند. بیشتر فضاهای عمومی رضایت ساکنان را برآورده نمی‌سازند و برای آنان محیط هایی نا امن و ناخوشایند پدید می‌آورند.

چون مکان بروز فعالیت، فضای عمومی است، می‌توان با خلق فضاهای مطلوب امکان ظهور فعالیت‌های متنوع‌تری را فراهم کرد که به سرزندگی محیط مسکونی بینجامند. فضاهای باز عمومی برای رفع نیازهای ساکنان، یا استفاده‌کنندگان از آنها طراحی می‌شوند، از این‌رو در مرحله اول، به مطالعه نیازهای افراد در این فضاهاپرداخته می‌شود. پس از بررسی فعالیت‌ها در فضاهای

عمومی، مکان و فضای بروز این فعالیت‌ها به بحث و بررسی گذاشته شده و مبانی برنامه‌ریزی و طراحی فضای عمومی تبیین می‌شود